Söz buradan açılmışken müşrik kadınlar ve ehl-i kitap kadınlarıyla evlenmenin hükmü, ehli kitap kadınlarıyla evlenmeye dair ileri sürülen görüşler ve bu görüşlerden eleştirilmesi gereken yönlerin eleştirilmesinden de söz edilmeliydi.
Yine müslüman kadının ehli kitaptan bir erkekle evlenmesi, iffetli mümin kadınların seçimi, süt akrabalığı, nesebçe biri birine yakın iki kız kardeşle bunlar mesabesinde olan kişinin bir kadınla kızını, bir kadınla halasını bir arada nikahlamasının ve evli kadınla evlenmenin haram oluşunun hikmetlerinden bahsetmeyi de gerekli kılıyordu. Buradan hareketle İslamda ailenin kutsallığından, aileyle ilgili prensiplerden, aileyi koruyan âdâb ve kurallardan; başkasının eşine göz dikmekten, evlenme kasdıyla olsa evli bir kadına kur yapmaktan, kadının, kocasına başka kadınları tavsif etmesinden, başka biriyle evlenebilmesi için kendisini boşamasını istemesinden ya da kendisi onunla evlensin diye bir erkekten karısını boşamasını telkin etmesinden ve benzeri aileyi tehlikelerden koruyan diğer meselelerden bahsettim.
Bütün bu konulan işlerken Kur’an’ın yanısıra onu açıklayan sünnete de yer verdim.
* * *
Sonra eş seçimiyle ilgili konuyu sadece sünnete ayırdım. Orada, sahih hadislerin, eş seçimiyle ilgili anlattıklarını serdettim. Eş seçiminde psikolojik etkenleri dile getiren bir hadisle söze başladım. Bu konuda, insanların nasıl değişik eğilimleri tercih ettiklerini ve her birinin eğilimine uygun sonuçlarla karşılaşacağını, en iyi sonucun ise, zenginlik ve güzelliği ilave etmiş olsun olmasın din ve ahlakı esas alan seçime ait olacağını izah ettim. Bu alanda Kur’an’ın anlattıklara da yer verdim. Kur’an’da anlatılanların sünnet tarafından nasıl değişik usluplarla ve tafsilatlı bir şekilde işlendiğini arz ettim.
* * *
Sonra eş seçimiyle ilgili olarak bekar kızın nikahlanmasının müstahab oluşu, miras, çevre ve sosyal ortam gibi sosyal yönlerin gözetilmesi, uzak ve yabancılardan evlenme gibi sadece sünnette anlatılan hususları ele aldım. Evliliğin arzu edilen meyvesi olması itibariyle az önce sözkonusunu ettiğimiz psikolojik etkenlerden sonra çocuklarla ilgili olarak anlatacaklarımızı sonuç kısmına erteledim.
Bu meseleleri incelemeyi, Kur’an ve Sünnetteki prensip ve dayanaklarını izah etmeyi bitirdikten sonra bu meseleleri psikolojinin ışığında tekrar ele aldım. Psikoloji ile dine göre eş seçimini karşılaştırmalı bir şekilde inceledim.
* * *
Böylece ikinci bölüm son buldu ve sıra kitabın üçüncü bölümüne geldi. Bu bölümün konusu: Kız isteme, inceleme, Kur’an-ı Kerim ve
Sünnete göre kız isteme, kız istemenin caiz ve caiz olmayan kısımları, sadece sünnet tarafından gündeme getirilen ahlakî engel, kadının görüşüne saygı, evleneceklerin birbirlerini görmeleri, denklik gibi konuları içeriyor.
Bu bölüm, Hıristiyanlıkta ve günümüz toplumlarında, kız isteme ile ruhî ve içtimaî açıdan kız istemeyle ilgili bazı büyük araştırmacıların tartışmasını da içermektedir. Tartışma ve eleştirilerimizi Kur’an ve Sünnetin ışığında yaptık.
Dördüncü bölümde ise evlilik hayatının en önemli meselelerinden biri olan “Düğün Gecesi (Zifaf) Âdâbı”ndan söz edilmiştir.
İlk dört bölümün son bulmasıyla beşinci bölüm için gerekli hazırlık ve mukaddimeler son bulmuş ve sıra bu bölüme gelmiş oldu ki, konusu; pratik hayatta evlilik ve Yüce Allah’ın şu sözleriyle işaret ettiği insanî ilişkileridir: “
Ya iyilikle evliliği devam ettirmek, ya da güzel ve adaletli bir şekilde salıvermek.”
Bakara, 2/229
“Erkeklerin kadınlar üzerindeki hakları gibi, kadınların da erkekler üzerinde iyi davranışa dayalı birtakım hakları vardır. Ancak erkekler için kadınlar üzerinde bir üstünlük payı vardır.” Bakara, 2/228
Peygamber (s.a.v.) de bu konuda şöyle buyurmaktadır:
“Sizin hayırlınız, aile efradına iyi davrananınızdır. Aile efradına en iyi davrananız da benim.” Hadisin kaynağı ileride verilecektir.
Bu bölüme şunun için yer verdik: Kişi ile eşi arasında sevgi ve ülfetin, anlaşma ve uyumun, huzur ve mutluluğun meydana gelmesinde etkili olan psikolojik ilişkilerin neler olduğunu, eşler arasındaki bu iyi ilişkileri devam ettirip geliştirmenin yollarını ve ayrılıkla bozgunluğa sebep olan etkenleri tanımak.
Bu bölümde söze buradan başladım; sözkonusu ilişkilerin ortaya çıkıp gelişmeleri için gerekli temeller konusunda psikolojik izahlarla konuya giriş yaptım. Özellikle evliliğin ilk döneminde, eşlerin arzu ettikleri anlaşma ve uyumluluğu elde edebilmeleri için birbirlerine karşı daha çok anlayışlı, sabırlı, düşünceli ve birbirlerinin hatalarını görmezlikten gelmeleri gerektiğine, birbirlerinin karakterlerini tanıyıp ona göre muamelede bulunmaları lazım geldiğine dikkat çektim.
Sonra evlilik hayatının başlangıcında eşlerin durumundan bahsettim. Aralarında ne derecede uyum ve ne derecede uyumsuzluk olabileceği, aralarında çıkabilecek anlaşmazlıkların sebepleri, anlaşmazlığın
